giỗ tổ hùng vương Hùng Vương , nhớ về cỗi nguồn

Theo số liệu báo cáo năm 2005 của Cục Văn hóa cơ sở ( Bộ Văn hóa , Thể thao và Du lịch ) , cả nước có hơn 1.400 di tích thờ Vua Hùng và các nhân vật liên đái thời đại Hùng Vương. Chỉ tính riêng trong năm năm trở lại đây , đền thờ Hùng Vương đã được khánh thành , trùng tu ở nhiều nơi như Cà Mau , Gia Lai , Lâm Đồng , ... Vào tháng giỗ tổ hùng vương mồng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm , tại các tỉnh , thành phố trải dọc từ bắc vào nam: Phú Thọ , Hải Phòng , Bắc Ninh , Nghệ An , Thừa Thiên - Huế , Lâm Đồng , Bình Phước , Khánh Hòa , Đồng Nai , TP Hồ Chí Minh , ... chính quyền và dân chúng đều thành kính tổ chức các nghi lễ dâng hương để tưởng vọng công ơn của các Vua Hùng đối với dân tộc.Những con số , những địa danh vừa nhắc tới biểu lộ vị trí quan trọng của các Vua Hùng trong hoàn cảnh sống tinh thần của người Việt Nam. Trên thế giới , các hình tượng được cả dân tộc thờ phụng không phải hiếm gặp. Tuy nhiên , đó chính yếu là hình thức "tô tem giáo" ( thờ vật tổ ). Với "tô tem giáo" , cộng đồng tin rằng , thuở ban đầu của cộng đồng do cùng một loài động , thực vật hoặc một đối tượng ra đời. Bởi thế giữa những thành viên cộng đồng có mối giao tế gần gũi về huyết hệ , và "vật tổ" là ông bà ông vải chung. Riêng cảnh tượng cả dân tộc cùng lưu truyền suốt hàng nghìn năm câu chuyện về một con người cụ thể , là vị vua đi hàng đầu đã lập nên nhà nước Văn Lang , đóng đô ở Phong Châu , trải qua mười tám hoánh cha truyền con nối... Có khả năng nói là chưa từng có ở bất kỳ nhà nước , dân tộc nào. giỗ tổ Hùng Vương vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm là một ngày lễ trọng đại của núi sông. Dân chúng ta tổ chức lễ hội nhằm bày tỏ lòng biết ơn có tính chất đi vào chiều sâu đối với các Vua Hùng , các bậc tiền nhân đã có công lênh xây dựng , gìn giữ và canh gác non sông gấm vóc từ ngàn đời. Trải qua biết bao nhiêu thế hệ tiếp theo sau nhau , hoạt động tổ chức Ngày Quốc giỗ góp phần giáo dục đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Lễ giỗ tổ là sự ghi nhớ và tôn vinh công lênh dựng nước của ông bà ông vải và cỗi nguồn dân tộc. Đây là biểu lộ của một truyền thống tập quán thuận hoà mà mỗi người Việt Nam chúng tôi luôn tự cảm thấy mình có bổn phận phải thực hiện.Theo những tài liệu hiện tại còn lưu lại , hình thức nguyên sơ của tháng giỗ tổ hùng vương đã Lộ rõ ra rất sớm trong lịch sử , cách đây hơn 2000 năm. Dưới thời Thục Phán - An Dương Vương , cột đá thề đã được dựng trên núi Nghĩa Lĩnh , ghi rõ: "Nguyện có đất trời lồng lộng chứng giám , nước Nam được trường tồn lưu ở miếu Tổ Hùng Vương , xin đời đời coi ngó lăng miếu họ Hùng và gìn giữ giang sơn mà Hùng Vương trao lại; nếu nhạt hẹn , sai thề sẽ bị gió giăng , búa dập". Trong hàng nghìn năm lịch sử , nhiều vị vua có danh tiếng của các triều đại phong kiến Việt Nam ngay khi mới lên ngôi , đã từng bước xác lập "ngọc phả" về thời đại Hùng Vương , khẳng định vai trò to lớn của các Vua Hùng đối với non sông núi sông. Niên hiệu Thiên Phúc nguyên niên tức năm 986 dưới triều Lê Đại Hành , có bản Nam Việt Hùng Vương ngọc phả vĩnh truyền , còn gọi là Cổ Việt Hùng thị thập bát thế thánh vương ngọc phả cổ truyền. Đây là lần đầu trong lịch sử Lộ rõ ra tài liệu ghi chép một cách kĩ càng , chi tiết về 18 đời Vua Hùng , sau được sao lại vào năm Khải Định thứ 4 ( 1919 ). Đến năm 1470 ( niên hiệu Hồng Đức nguyên niên - triều Vua Lê Thánh Tông ) , Hùng Vương ngọc phả thập bát thế truyền được Hàn lâm viện Trực Ngày xưa Nguyên Cố phụng chỉ biên soạn. Kế tiếp là Hùng việc vua tích ngọc phả cổ truyền do Hàn lâm Ngày xưa Nguyễn Bính soạn năm Hồng Phúc nguyên niên ( 1572 - triều Vua Lê Anh Tông ). Còn trong bản dịch tấm bia được lập ngày mồng 10 tháng 3 năm Canh Thìn ( 1940 - niên hiệu Bảo Đại thứ 15 ) do Tham tri , lĩnh chức Tuần phủ Phú Thọ là Bùi Ngọc Hoàn soạn nội dung cho biết , ngày "quốc tế" ( ngày tế do nhà nước đứng ra tổ chức ) của nước ta vốn diễn ra định kỳ vào mùa thu. Đến năm Khải Định thứ 2 ( 1917 ) , Tuần phủ Phú Thọ lúc bấy chừ là Lê Trung Ngọc có tờ tư xin Bộ Lễ ấn định lấy ngày mồng 10 tháng 3 hằng năm làm ngày "quốc tế". Tương truyền ngày 11 tháng 3 là húy nhật Vua Hùng thứ 18 thì nay ngày "quốc tế" được chọn là trước đó một ngày. Húy nhật chính chỉ có dân sở tại làm lễ. Sau ngày cách mạng Tháng Tám Thành tựu năm 1945 , ngày 18-2-1946 , chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh 22/SL-CTN xác nhận tháng giỗ tổ Hùng Vương hằng năm. Từ đó đến nay , dù trong những năm tháng kháng chiến cứu nước cũng như sau khi hòa bình lập lại , núi sông thống nhất , ngày 10 tháng 3 năm nào chính quyền và dân chúng vùng đất Tổ cũng kính cẩn làm lễ dâng hương , có đại diện của nhà nước về dự. Và trong một lần về thăm Đền Hùng , chủ tịch Hồ Chí Minh đã ân cần căn dặn đồng bào , chiến sĩ: "Các vua Hùng đã có công dựng nước , Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Năm 1990 , Đảng và nhà nước chính thức quyết định lấy Ngày giỗ tổ hùng vương hằng năm là ngày lễ lớn của núi sông. Đến ngày 23-8-2001 , Bộ Văn hóa - thông cáo ( nay là Bộ Văn hóa , Thể thao và Du lịch ) ban hành hình định số 39/2001/QĐ-BVHTT , quy định cụ thể về việc tổ chức lễ giỗ tổ trên cả nước. Theo văn bản này , lễ giỗ tổ hùng vương được tổ chức vào Ngày Quốc giỗ mồng 10 tháng 3 âm lịch tại nơi thờ phụng chính thức của các Vua Hùng ( Khu di tích lịch sử Đền Hùng thuộc tỉnh Phú Thọ ). Trong ngày lễ này , dân chúng ở khắp mọi miền núi sông , người Việt Nam ở ngoại bang có khả năng hành hương về miền Đất Tổ để cúng giỗ. Còn tại các đền thờ Vua Hùng và những nhân vật có công với núi sông dưới thời đại Hùng Vương , cộng đồng người Việt ở Việt Nam cũng như sinh sống ở ngoại bang , tùy theo điều kiện từng địa phương , con cháu có khả năng tổ chức nghi thức giỗ vọng , cùng hướng về vùng trung du phía bắc - nơi đặt đền thờ các Vua Hùng để khấn vọng , tưởng nhớ đến ông bà ông vải , cỗi nguồn chung của cả dân tộc. Hình tượng Hùng Vương là sự nung đúc của truyền thống văn hóa cao đẹp , là đỉnh cao của tập quán thờ phụng ông bà ông vải chỉ có trong văn hóa Việt Nam , được gìn giữ suốt mấy nghìn năm lịch sử. Người Việt đi tới đâu , khi dựng nhà , lập làng cũng luôn ghi nhớ Dù ai đi ngược về xuôi - Nhớ tháng giỗ tổ hùng vương mồng mười tháng ba. giỗ tổ hùng vương Hùng Vương là một hoạt động mang tính truyền thống , Hữu ý nghĩa giáo dục đối với Toàn bộ dân chúng Việt Nam. Đó là sự khẳng định lòng yêu nước , hướng về ông bà ông vải , hướng về cỗi nguồn , là động lực tinh thần góp phần tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân cùng vượt qua những gian lao , hà khắc của chiến tranh , thiên tai , khó khăn...; Bền vững niềm tin cho cộng đồng để cùng nhau hướng tới mai sau , xây dựng núi sông Việt Nam càng ngày càng giàu mạnh hơn , to đẹp hơn.THANH TIÊU
.